گم گشتگان زَمهَریر

سفر اکتشافی گروه فرانکلین در شمالگان

جعفر سپهری

ناپدید شدن گروه اکتشافی فرانکلین یکی از معماهای بزرگ قطب شمال محسوب می‌شود. در بهار سال ۱۸۴۵ میلادی[1] دوکشتی به نام های اچ ام اس ترور[2] و ارباس[3] به فرماندهی جان فرانکلین[4] با ۱۳۰ دریانورد، رهسپار سفر اکتشافی به مناطق شمالگان پیرامون مدار قطبی شد. سفری که کسی نمی‌دانست بازگشتی نخواهد داشت.

جان فرانکلین

هیچکس به درستی و به طور دقیق نمی داند که پس از ماه جولای و ترک ساحل گرین‌لند، چه بر سر گروه اکتشافی فرانکلین آمده است. شاید ناگهان زمستان سخت شمالگان ایشان را دربرگرفته باشد. شاید تغییر ناگهانی تابستان به زمستان در مناطق شمالگان که بدون نمایان شدن پاییز رخ می‌دهد، ایشان را که به آب و هوای کمابیش معتدل انگلستان خو کرده بودند از پا درآورده باشد.

چندین سفر اکتشافی برای یافتن آنان انجام شد. سفرهایی که هر کدام قربانیان دیگری به مناطق سرد قطبی پیشکش نمود. باید هفت سال می گذشت تا به سال ۱۸۵۲ میلادی[5] اروارد بلچر[6] فرمانده گروه ردیابی، گزارش خود را از سرنوشت آن میهمانان شوربخت شمالگان به رشته تحریر درآورد. او در سفرهایی ردیابی و اکتشافی خود، آثاری از ناپدیدشدگان منطقه شمالگان یافته بود.

بلچر اردوگاه گم گشتگان را در نخستین زمستان اقامت شان یافت. به دلیل سرمای ناگهانی، اچ ام اس ترور و ارباس در لایه های یخ گیرافتاده بودند. گروه اکتشافی فرانکلین، نخست الوار کشتی ها را به عنوان سوخت و برای رهایی از سرمای جانسوز قطب سوزانده بودند. سال ها بعد، پس از آب شدن یخ‌ها، بخش فلزی کشتی‌ها به ژرفای دریا فرو رفته بود[7].

تا سال ۱۸۴۷ فرانکلین و بسیاری از اعضای گروهش مرده بودند. بازماندگان به ناچار سفری سخت و کند را بر روی یخ‌های شناور و سرزمین‌های یخ‌بسته آغاز نمودند و از طریق جزیره ویلیام [8] به شبه جزیره بووتیا[9] وارد خاک اصلی کانادا شدند.

هیچکدام از رهنوردان این سفر، جان سالم به در نبردند. ایشان به دلایلی همچون گرسنگی، کمبود ویتامین، و شاید هم سمی که درون قوطی های کنسرو به وجود آمده بود و از همه مهمتر مواجهه با سرمای شدید جان باختند. اما پرسش این بود که پس چه بر سر جنازه های ایشان آمده است؟


تحقیقات گروه ردیابی بلچر حقیقتی تلخ و وحشتناک را در این باره آشکار ساخت. بازماندگان برای زنده ماندن، گوشت دوستان و یاران درگذشته خود را خورده بودند. استخوان ها و بازمانده جنازه‌ها هم طعمه خرس‌های گرسنه قطبی شده بود. بدین ترتیب، با حل معمای ناپدید شدن گروه اکتشافی فرانکلین، سفر نافرجام آنان به سرزمین زیبا ولی بی‌رحم شمالگان فرجام یافت.

روز شمار سفر گروه فرانکلین:


سال 1845 – 19 ماه می: گروه اکتشافی فرانکلین سفر خود را از انگلستان آغاز کرد.

سال 1845 – ماه ژوئیه: گروه اکتشافی در گرین لند توقف کرد و پنج دریانورد به همراه نامه و گزارش به انگلستان فرستاده شدند.

سال 1845 – 28 ماه ژوئیه: این گروه برای واپسین بار توسط یک کشتی صید نهنگ دیده شدند.

سال 1845 و 1846: این گروه اکتشافی زمستان را در جزیره بیچی[10] به سربردند. سه نفر از مردان به دلیل بیماری سل جان باخته و همانجا دفن شدند.

سال 1846: پس از آب شدن یخ ها، کشتی ها جزیره بیچی را به مقصد جزیره ویلیام ترک گفتند.

سال 1846 – 12 ماه سپتامبر: به دلیل فرارسیدن غیرمنتظره زمستان و سرمای ناگهانی کشتی‌ها در یخ های پیرامون جزیره ویلیام گیر افتادند.

سال 1846 و 1847: گروه اکتشافی زمستان را در جزیره ویلیام به سر بردند.

سال 1847 – 28 ماه می: در این تاریخ و بر روی سنگی نوشتند، ما همگی خوب هستیم.

سال 1847 – 11 ماه ژوئن: روز درگذشت فرانکلین.

سال 1847 و 1848: با آب نشدن یخ‌ها گروه اکتشافی مجبور به ماندن در جزیره ویلیام شدند.

سال 1848 – 22 آوریل: پس از یکسال و هفت ماه محاصره در میان برف، بازماندگان هر آنچه را از کشتی بازمانده بود، ترک کردند.

سال 1848 – 25 آوریل: در این روز 24 نفر از دریانوردان می میرند و باقیمانده گروه تصمیم به سفر به سوی جنوب می گیرد. ایشان روز 26 آوریل سفر خود را آغاز می‌کنند.

سال 1850: اینویت ها[11] (گروهی از بومیان شمال کانادا) بازمانده کشتی‌های گیرافتاده درون یخ را در نزدیکی جزیره ویلیام پیدا می‌کنند.

سال 1850: بر پایه گزارش تایید نشده چالز هال[12]، بومیان ایونیت چهل مرد را در جنوب جزیره ویلیام دیده‌اند.

سال 1851: بر پایه گزارش تایید نشده چارلز هال، شکارچیان ایونیت چهار تن از بازماندگان این گروه اکتشافی را در سفر به سوی جنوب دیده‌اند.

سال 1852 تا 1858: آثار دو تن از بازماندگان توسط بومان ایونیت در پیرامون جزیره بیکر[13] یافت شد.

سال 1854: جان راوو گزارش می دهد که بومیان اینویت جنازه مردانی را یافته بودند که پس خوردن مردگان، در اثر گرسنگی جان باخته بودند.

سال 1859: گروه مک کلینتوک[14]، یک قایق گیرکرده درون یخ و پیام درون آن را در نزدیکی جزیره ویلیام پیدا می‌کنند.

سال 2014: یک باستان شناس زیر دریا به نام رایان هریس[15] در پروژه پارک ملی کانادا گزارش می دهد که بازمانده یک کشتی را در ژرفای دریا یافته است. احتمال دارد که بازمانده یکی از دو کشتی گروه اکتشافی فرانکلین باشد.

منابع:

[1] برابر با سال 1224 خورشیدی، همزمان با سالهای میانی سلطنت ناصرالدین شاه قاجار در ایران

[2] HMS Terror

[3] Erebus فرماندهی کشتی ارباس با کاپیتان جیمز فیتزجیمز بود.

[4] Sir John Franklin

[5] برابر با سال 1232 خورشیدی.

[6] Sir Edward Belcher

[7] در سال 2014 میلادی بخشهایی از یک کشتی غرق شده در این ژرفای اقیانوس کشف شد. گمان می رود که یکی از کشتی های این

روه اکتشافی باشد.

[8] King William Island

[9] Boothia Peninsula

[10] Beechy Island

[11] اینویی‌ها مردمانی بومی با فرهنگ مشابه هستند که در مناطقی از امریکا، کانادا و گرینلند که در قاره شمالگان واقع شده است، سکونت دارند. آنان گسترده‌ترین اقوام بومی قطب شمال از لحاظ جغرافیایی هستند و همچنین از لحاظ فرهنگی بسیار متنوع‌اند و با آنکه نام‌های گوناگون دارند، اکنون همگی به عنوان اینویی شناخته شده‌اند.

[12] Charles Hall

[13] Baker Lake area

[14] McClintock

[15]Ryan Harris




· Chris St. Clair, “Canada’s Weather”, 2009. Page: 126-127

· Franklin's lost expedition, (March 08, 2015) http://en.wikipedia.org/wiki/Franklin%27s_lost_expedition

از همین نویسنده مطالعه کنید : خانه‌ای ایرانی از دوران قاجار در مونت کارلو

انتقام مقتول

ایگناتسیا ده مائوس

با صدای طوفان مهردادیان



#pelak52 #vangevaa


PELAK52 Media and Advertising Inc.

Vancouver : 586 Silverdale Pl, North Vancouver, BC V7N 2Z5

(778)682 6253 (778)929 5362

Toronto :15 Carousel Crescent ,RichmondHill, ON, L4E 3X7

(416) 875-8543

  • Instagram
  • Facebook
  • Twitter
  • LinkedIn - Grey Circle