آلفرد هیچکاک، یکی از مطرح‌ترین و بزرگ‌ترین کارگردان‌های تاریخ سینما است که با نام استاد تعلیق هم شناخته می‌شود. او نه تنها یکی از بزرگ‌ترین کارگردان‌های دوران خود بود، بلکه سخنان و نقل قول‌های جذابی هم داشت که به شیوه‌ای کاملا بی‌پروا و بدون تعارف بیان‌شان می‌کرد.

با توجه به این که وقایع فیلم جدید «دانتون ابی» (Downton Abbey) طی سال ۱۹۲۹، سالی که هیچکاک در آن فیلم «باج‌گیری» (Blackmail) را ساخت، به وقوع می‌پیوندد، هیچکاک دوباره به اخبار بازگشته است.

بهترین آثار این کارگردان ماندگار، فیلم‌هایی نظیر «روانی» (Psycho)،‌ «بیگانگان در قطار» (Strangers on a Train)، «سرگیجه» (Vertigo) و «بدنام» (Notorious) در نظر گرفته می‌شوند. نام هیچکاک با فیلم‌های نوآر و تریلرهای روانشناختی گره خورده است و همین فیلم‌ها بودند که لقب استاد تعلیق را برای او به ارمغان آوردند.

فیلم‌های هیچکاک نه تنها از بهترین‌های تاریخ سینما به حساب می‌آیند، بلکه مبنا و منبع الهام بسیاری از فیلم‌های ماندگار تاریخ سینما هم بوده‌اند. او مردی متفاوت بود که عادت داشت نظرات و دیدگاه‌های شخصی خود را نه تنها از طریق فیلم‌های خود، بلکه به طور مستقیم هم بیان کند.

۱. نظر هیچکاک درباره واقعیت

«با نگاهی گذرا به دنیا، می‌توان فهمید که وحشت، چیزی جز واقعیت نیست.»

فقط بعضی از فیلم‌های هیچکاک را می‌توان فیلم‌هایی در ژانر وحشت نامید؛ مانند «پرندگان» (The Birds). «پرندگان» فیلمی است درباره‌ی گروهی از پرندگان که به ساکنین یک منطقه‌ی مسکونی حمله‌ور می‌شوند. این شاید تنها فیلم هیچکاک باشد که سراسر وحشت است.

 

سایر فیلم‌های هیچکاک معمولا تریلرهایی روانشناختی هستند که سرشار از تعلیق‌اند و بعضی از عناصر سینمای وحشت در آن‌ها به چشم می‌خورند. گاهی قتل وجود دارد و گاهی یک قاتل، اما هیچکاک همیشه بیش از این که به دنبال خلق یک صحنه‌ی ترسناک باشد، به دنبال پیچش‌های داستانی بوده است.

تریلر فیلم پرندگان


تمام فیلم‌های هیچکاک در بستر واقعیت روایت می‌شوند و دنیایی قانع‌کننده خلق می‌کنند که در آن به طبیعت و ذات تاریک انسان پرداخته می‌شود. هیچکاک، همان‌طور که در فیلم‌های خود نشان داده است، اعتقاد دارد که واقعیت می‌تواند بسیار ترسناک باشد.



۲.  رویارویی با ترس‌ها

«تنها راه رهایی پیدا کردن از ترس‌هایم، این است که درباره‌ی آن‌ها فیلم بسازم.»

با توجه به کارنامه‌ی هیچکاک، که سرشار است از فیلم‌هایی درباره‌ی قاتلان مرموز، هویت‌های گمشده و قاتلان روانی، شنیدن این نقل قول از او، منطقی به نظر می‌رسد. این که فکر کنید روزی قرار است تعقیب شوید، به قتل برسید یا کسی سلامت روانی شما را زیر سوال ببرد، برای هر کسی وحشت‌آور است.

طبق مصاحبه‌ای که مجله‌ی نیویورک تایمز (The New York Times) با هیچکاک انجام داده بود، این کارگردان از  قدرت و سقوط می‌ترسید و به شدت از ترس از  مرغ‌ها رنج می‌برد. هیچکاک ار نورمن بیتس، قاتل خونسرد فیلم «روانی»، گرفته تا به قتل رساندن یک همسر خیانتکار در «ام را به نشانه مرگ بگیر» (Dial M For Murder)، از ترس‌های انسان‌ها استفاده کرده و آن‌ها را تبدیل به فیلم کرده است.

۳. احساسات واقعی مردم

«مردم، همیشه افکار درونی خود را به یک‌دیگر ابراز نمی‌کنند؛ یک گفت‌وگو ممکن است بسیار پیش پا افتاده باشد، اما چشم‌ها معمولا افکار و احساسات واقعی افراد را برملا می‌نمایند.»

آلفرد هیچکاک با فیلم‌های صامت خود این نکته را اثبات کرده است؛ بدون کلمات، احساسات باید از راه‌های دیگر، منتقل شوند. اگرچه تعدادی از فیلم‌های صامت هیچکاک گم شده‌اند، آن‌هایی که مانده‌اند، مدارکی هستند که ثابت می‌کنند، او می‌تواند بازیگران را به مسیری هدایت کند که بدون استفاده از صدا، احساسات و حالات درونی مختلف را منتقل نمایند.

برای مثال تعلیق فیلم «باج‌گیری» که در آن یک زن هنگام دفاع از خود مردی را کشته است و حالا توسط مردی دیگر از او اخاذی می‌شود، کاملا قابل لمس است. این فیلم هیچکاک پس از ورود صدا به سینما، بازسازی شد. با وجود این، چه بی صدا و چه با صدا، گفته شده که چشم‌ها پنجره‌هایی به درون روح انسان‌ها هستند.

۴. در ستایش خشنودی

«به آن‌ها خشنودی ببخش؛ همان خشنودی‌ای که وقتی از یک کابوس بیدار می‌شوند، احساس می‌کنند.»

وقتی که یک چیز به شما خشنودی ببخشد، باعث رضایتمندی شما می‌شود. شاید هیچکاک هنگام گفتن این جمله به سینما فکر می‌کرده است و اگر این‌طور باشد، منظور او از خشنودی، همان پیچش‌های داستانی و داستان‌های پر از تعلیق است. در روش هیچکاکی اصیل، او خشنودی و رضایتمندی را با ذات تاریک انسان ترکیب می‌کند.

تریلر فیلم ام را به نشانه مرگ بگیر


کابوس‌ها با این که غیرقابل کنترل هستند، نمایانگر بخش تاریک مغز انسان‌ها می‌باشند. این که به کابوس‌ها به گونه‌ای فکر کنید که در نهایت باعث خشنودی شما شوند، بی‌شک یک شیوه‌ی اصیل هیچکاکی است. بیدار شدن از یک کابوس، تقریبا شبیه به، از بیرون، درگیر و مجذوب یک داستان قتل رازآلود شدن است.

۵. یک نصیحت الهام‌بخش

«ایده‌ها، از همه‌چیز زاده می‌شوند.»

جمله‌ای بسیار ساده و بااین‌حال، بسیار الهام‌بخش. هیچکاک مردی ساده و موفق بود. او بیش از پنجاه فیلم سینمایی خلق کرد که هر کدام آن‌ها خاص و متفاوت بودند. اگر ایده‌ها، از همه‌چیز زاده می‌شوند، یعنی هیچکاک می‌گوید که همه چیز می‌تواند الهام‌بخش باشد.