دانشگاه بریتیش کلمبیا کانادا پنجشنبه در مراسمی به حسین امانت، معمار سرشناس ایرانی و طراح برج آزادی (شهیاد)، مدرک دکترای افتخاری اعطا کرد. حسین امانت پس از انقلاب ۵۷ مجبور به ترک ایران شد و بیش از ۴۰ سال است که در شهر ونکوور کانادا سکونت دارد.

حسین امانت، معمار و شهرساز برجسته ایرانی، با خلق آثاری بدیع و تلفیق روح ایرانی با جدیدترین طرح‌های جهان، سبکی منحصر به فرد و تک را در معماری به وجود آورده است. او با طراحی برج شهیاد (آزادی) در تهران، نام خود را در تاریخ معماری ایران و جهان جاودانه کرد. این مقاله به بررسی زندگی، آثار، دستاوردها و دکترای افتخاری این معمار بزرگ می‌پردازد.

دوران کودکی، تحصیلات و برج آزادی

حسین امانت در سال ۱۳۲۳ در تهران متولد شد و از کودکی به هنر و معماری علاقه‌مند بود. این علاقه او را به تحصیل در رشته معماری در دانشگاه تهران سوق داد. پس از فارغ‌التحصیلی، برای ادامه تحصیل به کانادا مهاجرت کرد و در دانشگاه بریتیش کلمبیا (UBC) به تحصیل در رشته معماری و شهرسازی پرداخت و در سال ۱۹۷۶، مدرک کارشناسی ارشد خود را از این دانشگاه دریافت کرد.

پلاک۵۲ را در اینستاگرام دنبال کنید

حسین امانت، معمار برج شهیاد (آزادی) تهران در دهه 1350 خورشیدی

در دوران دانشجویی در UBC، امانت در یک مسابقه طراحی برای ساخت یک برج به عنوان نماد تهران جدید شرکت کرد. طرح او که تلفیقی از معماری سنتی ایرانی و مدرن بود، برنده این مسابقه شد و امانت در سن ۲۴ سالگی مسئولیت طراحی و ساخت برج آزادی (برج شهیاد سابق) را بر عهده گرفت. برج آزادی که به مناسبت جشن‌های ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی ایران و به عنوان نمادی از «ایران مدرن» و نشانی از «دروازه تمدن بزرگ» در اواسط قرن چهاردهم هجری خورشیدی ساخته شد، با ارتفاع ۴۵ متر، یکی از نمادهای مهم شهر تهران و ایران محسوب می‌شود.

آثار برجسته در ایران و جهان

فعالیت معماری حسین امانت تنها به برج آزادی ختم نشد و در ادامه توانست آثار برجسته دیگری در ایران و خارج از کشور خلق نماید. برخی از این آثار عبارتند از:

  • ساختمان ابن سینا در دانشگاه صنعتی شریف (۱۳۵۴): این ساختمان که به عنوان دانشکده فیزیک دانشگاه صنعتی شریف شناخته می‌شود، با الهام از معماری سنتی ایرانی و استفاده از آجر و کاشی طراحی شده است.

ساختمان ابن سینا دردانشگاه صنعتی شریف (آریامهر پیشین)
  • کتابخانه ملی ایران (۱۳۵۶): این پروژه که به دلیل وقوع انقلاب اسلامی ناتمام ماند، قرار بود به عنوان یکی از بزرگترین و مدرن‌ترین کتابخانه‌های جهان ساخته شود.

  • ساختمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری (۱۳۷۵): این ساختمان که در حال حاضر به عنوان وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شناخته می‌شود، با الهام از معماری سنتی ایرانی و استفاده از آجر و کاشی طراحی شده است.

  • دانشکده مدیریت دانشگاه تهران: این ساختمان با طراحی مدرن و استفاده از شیشه و بتن، یکی از نمادهای معماری مدرن در ایران است.

دانشکده مدیریت دانشگاه تهران
  • شهرک تفریحی دریاکنار: این شهرک که در ساحل دریای خزر واقع شده است، با الهام از معماری سنتی ایرانی و استفاده از مصالح بومی طراحی شده است.

  • سفارت ایران در پکن (۱۳۸۳): این ساختمان با الهام از معماری سنتی ایرانی و استفاده از آجر و کاشی طراحی شده است و یکی از آثار منحصر به فرد در شهر پکن به دلیل تفاوت‌هایی که با سایر ساختمان‌های این شهر دارد، محسوب می‌شود.

ساختمان سفارت ایران در پکن (کامل شده در سال ۱۳۶۲)

سبک معماری و دستاوردها

سبک معماری حسین امانت را می‌توان تلفیقی از معماری سنتی ایرانی و مدرن دانست. او در آثار خود از عناصر معماری سنتی ایرانی مانند آجر، کاشی، گنبد و ایوان استفاده کرده است، اما در عین حال، از تکنولوژی و مصالح مدرن نیز بهره برده است. این تلفیق منحصر به فرد، سبکی خاص و قابل تشخیص را در آثار امانت ایجاد کرده است.


حسین امانت در طول دوران فعالیت حرفه‌ای خود، جوایز و افتخارات متعددی را کسب کرده است. مهم‌ترین آن‌ها جایزه آقاخان برای معماری (۱۹۸۰) برای طراحی برج آزادی است. همچنین در سال 2024، دانشگاه بریتیش کلمبیا به پاس قدردانی از خدمات ارزنده ایشان به معماری و تلفیق منحصر به فرد سنت و مدرنیته در آثارشان، به او دکترای افتخاری اعطا کرد.

پلاک۵۲ را در تلگرام دنبال کنید

زندگی در ونکوور و میراث ماندگار

حسین امانت پس از انقلاب اسلامی ایران، به کانادا مهاجرت کرد و در حال حاضر در شهر ونکوور زندگی می‌کند. او همچنان به فعالیت معماری خود ادامه می‌دهد و مدیریت یک شرکت معماری را بر عهده دارد. آثار امانت نه تنها نمادی از فرهنگ و تمدن ایران هستند، بلکه الگویی برای معماران نسل‌های آینده نیز محسوب می‌شوند. امانت با تلفیق سنت و مدرنیته، نشان داد که می‌توان با حفظ هویت فرهنگی، به خلق آثاری نوآورانه و خلاقانه دست یافت.